RTG czy USG u psa? Co wybrać, gdy trzeba zajrzeć do środka
Opublikowano · Gabinet Weterynaryjny ARGO
RTG trwa zwykle 10-20 minut i pokazuje kości, stawy, płuca oraz połknięte przedmioty. USG jamy brzusznej zajmuje 20-30 minut i ocenia narządy miękkie: wątrobę, nerki, pęcherz, macicę. RTG czy USG u psa, wynika więc z objawu. Kulawizna i kaszel prowadzą na zdjęcie, wymioty z bolesnym brzuchem częściej na ultrasonograf.
Co pokaże zdjęcie, a co ultrasonograf
Rentgen dobrze widzi to, co twarde albo wypełnione powietrzem. Złamaną kość, zwichnięty staw, dysplazję bioder i łokci, zwichnięcie rzepki. Płuca, sylwetkę serca, przełyk. Kamień czy metalowy element w żołądku. Zmiany w zębach i szczęce.
Ultrasonografia czyta tkanki miękkie od środka. Lekarz widzi strukturę wątroby i śledziony, nerki, pęcherz z ewentualnymi kamieniami, trzustkę, macicę i jajniki, płyn tam, gdzie go być nie powinno. Obraz powstaje na żywo, więc narząd da się obejrzeć z kilku stron.
Każde z tych badań ma swoją ślepą plamkę. Fala ultradźwiękowa odbija się od kości i od powietrza, dlatego USG nie oceni złamania ani płuc. Zdjęcie RTG pokaże z kolei zarys wątroby, ale nie powie, co dzieje się w jej wnętrzu.
Od objawu do badania
Opiekun rzadko przychodzi z pytaniem o badanie. Przychodzi z psem, który kuleje, kaszle albo trzeci dzień nie je. Tak to zwykle wygląda w praktyce:
| Co widzisz w domu | Od czego zwykle zaczynamy |
|---|---|
| Kulawizna, pies po upadku albo potrąceniu | RTG kości i stawów |
| Kołyszący chód u młodego psa dużej rasy | RTG bioder, często w sedacji |
| Kaszel, gorsza tolerancja spaceru | RTG klatki piersiowej; przy podejrzeniu choroby serca także echo serca |
| Zjadł skarpetkę, kość albo zabawkę | RTG, a gdy obraz nie rozstrzyga, USG tego samego dnia |
| Wymioty, biegunka, chudnięcie bez jasnej przyczyny | USG jamy brzusznej |
| Krew w moczu, trudności z oddawaniem moczu | USG pęcherza i nerek |
| Suka po cieczce: apatia, dużo pije, wyciek | USG macicy (podejrzenie ropomacicza) |
| Powiększony, napięty brzuch | USG, które szuka płynu i zmian w narządach |
Tabela to punkt wyjścia. O tym, które badanie zrobić najpierw, decyduje lekarz po badaniu klinicznym, bo ten sam kaszel u młodego psa i u dziesięciolatka może znaczyć zupełnie co innego. Szerzej o sytuacjach, w których zdjęcie rozstrzyga, piszemy w tekście kiedy zrobić psu RTG.
Kiedy RTG czy USG u psa przestaje być wyborem
Są pacjenci, u których jedno badanie nie wystarcza. Pies połknął coś, czego na zdjęciu nie widać, bo materiał nie zatrzymuje promieni. Albo zdjęcie pokazuje cień w brzuchu, a trzeba wiedzieć, z którego narządu wychodzi.
Wtedy dokładamy drugie badanie.
W gabinecie przy Alei Armii Krajowej 12/30 aparat RTG i ultrasonograf stoją w tym samym miejscu. Oba badania robimy na jednej wizycie, a obrazy ogląda ten sam lekarz, lek. wet. Daniel Płaczkowski. Nie wysyłamy nikogo z psem do drugiej placówki na inny termin. Zakres badań obrazowych opisujemy na stronie RTG i USG zwierząt w Częstochowie.
Ciąża suki: najpierw ultrasonograf, pod koniec zdjęcie
Tu oba badania mają swoje miejsce w kalendarzu. Ciążę potwierdza się w USG, zwykle od około trzeciego tygodnia po kryciu, kiedy widać pęcherzyki ciążowe. Wcześniejsze badanie potrafi dać wynik fałszywie ujemny.
Do policzenia szczeniąt lepiej nadaje się rentgen w ostatnim tygodniu ciąży, gdy kostne szkielety płodów są już widoczne. Hodowca, który zna liczbę szczeniąt, wie, kiedy poród się zakończył.
Czym różni się przygotowanie i znieczulenie
Przed USG jamy brzusznej pies powinien pościć 4-6 godzin, bo gazy i treść jelit zasłaniają obraz. Pomaga pełny pęcherz, więc nie pozwól psu oddać moczu tuż przed wejściem. Fragment sierści na brzuchu golimy, żeby sonda miała kontakt ze skórą.
Przed RTG wiele zależy od tego, co fotografujemy. Większość zdjęć robi się bez znieczulenia ogólnego. Wyjątkiem są pacjenci bardzo zdenerwowani i projekcje stawów, na przykład ocena bioder, gdzie pies musi leżeć idealnie prosto. Szczegóły, w tym kiedy przyjść na czczo, zebraliśmy w poradniku jak przygotować psa do RTG.
A promieniowanie?
USG nie emituje promieniowania i można je powtarzać wielokrotnie, także u szczeniaka i suki w ciąży. RTG wykorzystuje promienie rentgenowskie, dlatego robimy je wtedy, gdy zdjęcie ma odpowiedzieć na konkretne pytanie. Strach przed jednym zdjęciem nie powinien jednak przesądzać o wyborze. Gdy pies kuleje po upadku, USG złamania nie pokaże, a o samym ryzyku piszemy osobno w tekście czy RTG jest bezpieczne dla psa.
Autor wpisu
lek. wet. Daniel Płaczkowski
Specjalista chorób psów i kotów
Prowadzi Gabinet Weterynaryjny ARGO przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie. Absolwent Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, ponad 15 lat praktyki klinicznej.
Najczęstsze pytania
Mogę sam zdecydować, które badanie zrobić?
Możesz powiedzieć, czego się obawiasz, i to ma znaczenie. Badanie dobiera jednak lekarz po obejrzeniu psa, bo źle wybrane nie odpowie na pytanie i i tak trzeba będzie zrobić drugie.
Które badanie jest tańsze?
Koszt zależy od obszaru ciała, liczby projekcji albo narządów i od tego, czy potrzebna jest sedacja. Aktualne ceny podajemy przez telefon. Co składa się na rachunek za zdjęcie, rozpisaliśmy we wpisie ile kosztuje RTG psa.
Czy u kota obowiązują te same zasady?
W dużej mierze tak: kości, płuca i ciała obce to RTG, narządy brzucha i pęcherz to USG. Koty dobrze ukrywają ból, więc kot, który przestał skakać na parapet albo często biega do kuwety, zasługuje na wizytę.
Kto ocenia wynik badania?
Obrazy RTG i USG analizuje bezpośrednio lek. wet. Daniel Płaczkowski, specjalista chorób psów i kotów. On ocenia wynik i proponuje dalsze leczenie albo kolejne badanie.
Umów badanie w Częstochowie
Nie wiesz, od czego zacząć? Zadzwoń pod 607 625 935 i opisz objawy. Powiemy, czy przyjechać dziś, i umówimy wizytę w gabinecie przy Alei Armii Krajowej 12/30 (pon.-pt. 10:00-18:00, sob. 10:00-13:00). Na diagnostykę przyjeżdżają do nas także opiekunowie z Blachowni, Konopisk, Poczesnej i Rędzin. Jeśli pies nagle przestał jeść, ma napięty brzuch albo wymiotuje, dzwoń od razu.