Udar cieplny u psa — objawy, pierwsza pomoc i jak chronić psa w upały

Udar cieplny u psa potrafi rozwinąć się w kilkanaście minut i zabić szybciej, niż zdążysz dojechać do lecznicy. Pies nie poci się jak człowiek — chłodzi się głównie przez ziajanie, a gdy to nie wystarcza, temperatura ciała gwałtownie rośnie. W tym poradniku znajdziesz objawy, pierwszą pomoc krok po kroku i konkretne sposoby, jak chronić psa przed upałem. Piszemy to jako weterynarz w Częstochowie — w sezonie letnim regularnie przyjmujemy w Gabinecie ARGO psy z przegrzania.

Intensywne, nieustające ziajanie to pierwszy sygnał, że pies nie radzi sobie z upałem. Gabinet Weterynaryjny ARGO, Częstochowa

Czym jest udar cieplny u psa i dlaczego jest groźny

Udar cieplny to przegrzanie organizmu, w którym temperatura wewnętrzna psa przekracza 40–41°C. Prawidłowa to około 38–39°C. Powyżej tej granicy zaczynają się uszkadzać białka, krzepnie krew, puchnie mózg, wysiadają nerki i wątroba. Najgorsze jest to, że proces się napędza sam — im cieplejszy pies, tym słabiej się chłodzi.

Do przegrzania nie potrzeba 35-stopniowego skwaru. Wystarczy krótki spacer w samo południe rozgrzanymi Alejami, zabawa z piłką na pełnym słońcu w parku Lisiniec albo kilkanaście minut w zaparkowanym aucie. Auto na słońcu nagrzewa się do 50°C nawet przy uchylonej szybie — o tym za chwilę osobno.

Objawy udaru cieplnego u psa — na co patrzeć

Objawy udaru cieplnego u psa narastają etapami. Im wcześniej je złapiesz, tym większa szansa, że skończy się na chłodzeniu, a nie na kroplówce. Zwróć uwagę na:

• gwałtowne, nieustające ziajanie — szybkie i płytkie, pies nie może złapać oddechu;
• gęstą, kleistą lub pienistą ślinę;
• jaskrawoczerwone dziąsła i język (później mogą zblednąć lub zsinieć);
• osłabienie, chwianie się na nogach, dezorientację;
• wymioty lub biegunkę, czasem z krwią;
• w ciężkich przypadkach: drgawki i utratę przytomności.

Pierwsza pomoc przy przegrzaniu psa — krok po kroku

Liczy się każda minuta. Jeśli podejrzewasz udar, zacznij chłodzić psa od razu, a dopiero potem albo równolegle dzwoń do weterynarza. Pierwsza pomoc przy przegrzaniu psa wygląda tak:

1. Przenieś psa w cień lub chłodne, przewiewne miejsce. Zdejmij kaganiec i szelki.
2. Polewaj go chłodną, ale nie lodowatą wodą — zaczynając od łap, brzucha i pachwin, nie od głowy. Lodowata woda obkurcza naczynia i pogarsza sprawę.
3. Zapewnij ruch powietrza — wachluj albo ustaw wentylator. Parująca woda odbiera ciepło.
4. Jeśli pies jest przytomny, pozwól mu pić małymi łykami. Nie wlewaj wody na siłę.
5. Nie okrywaj psa mokrym ręcznikiem „na szczelnie” — pod spodem robi się sauna. Ręcznik zmieniaj często.
6. Ruszaj do lecznicy. W drodze niech ktoś dalej schładza psa i podaje letnią wodę.

Nawet jeśli pies pozornie doszedł do siebie, i tak potrzebuje badania. Uszkodzenia nerek czy zaburzenia krzepnięcia po udarze ujawniają się z opóźnieniem — czasem po kilkunastu godzinach.

Które psy przegrzewają się najszybciej

Udar może dopaść każdego psa, ale niektóre są w grupie podwyższonego ryzyka i u nich reagować trzeba wcześniej:

• rasy krótkopyskie (brachycefaliczne) — mopsy, buldogi francuskie i angielskie, boksery, pekińczyki. Zwężone drogi oddechowe sprawiają, że ziajanie chłodzi je dużo słabiej;
• psy otyłe i bardzo umięśnione;
• szczenięta i psy starsze oraz zwierzęta z chorobami serca i układu oddechowego;
• psy o gęstym, ciemnym umaszczeniu i długiej sierści.

Jeśli masz mopsa albo buldoga, w upalne dni traktuj każde sapanie poważnie. U tych ras droga od „trochę się zziajał” do udaru bywa naprawdę krótka.

Jak ochronić psa przed upałem — profilaktyka

Większości przypadków, które trafiają latem do gabinetu, dałoby się uniknąć. Jak ochronić psa przed upałem na co dzień:

• Spacery rano i późnym wieczorem. W środku dnia tylko krótkie wyjścia za potrzebą, najlepiej cieniem, trawą, nie rozgrzanym asfaltem Alej.
• Sprawdzaj chodnik ręką. Jeśli nie wytrzymujesz dłoni na płycie przez 5 sekund, dla psich łap jest za gorąco — grożą poparzenia poduszek.
• Woda i cień zawsze pod ręką. Kilka misek, dolewane w ciągu dnia; w domu chłodne, przewiewne miejsce do leżenia.
• Bez forsownej zabawy w słońcu. Aportowanie i bieganie zostaw na chłodniejsze godziny.
• Nie zakładaj kagańca zamykającego pysk, jeśli nie musisz — pies musi mieć czym ziajać.

Pies w gorącym samochodzie — nigdy, nawet „na chwilę”

Zostawiony pies w gorącym samochodzie to najczęstsza przyczyna śmiertelnych udarów. Przy 25°C na zewnątrz wnętrze auta w 10–15 minut osiąga 40°C, a uchylona szyba prawie nic nie zmienia. „Wyskakuję tylko do sklepu” wystarczy. Jeśli widzisz zamkniętego psa w rozgrzanym aucie i zwierzę ma objawy — dzwoń pod 112.

Kiedy pilnie jechać do weterynarza w Częstochowie

Do weterynarza w Częstochowie jedź bez zwłoki, gdy pies po przegrzaniu ma choć jeden z tych objawów: nie może się uspokoić mimo chłodzenia, wymiotuje, ma biegunkę, zataczał się lub stracił przytomność, dziąsła są ciemnoczerwone albo sine. Udar to stan nagły — lepiej zadzwonić raz za dużo.

Jeśli nie masz pewności, czy objawy są groźne, sprawdź nasz przewodnik po objawach alarmowych, z którymi jedzie się pilnie do weterynarza. Warto też pamiętać, że lato to również sezon na choroby odkleszczowe — po każdym spacerze sprawdzaj psa. Pełen zakres pomocy opisaliśmy na stronie oferty gabinetu weterynaryjnego w Częstochowie.

Więcej o rozpoznawaniu i leczeniu udaru cieplnego u zwierząt piszą też lekarze zrzeszeni w Polskim Towarzystwie Nauk Weterynaryjnych.

Autor wpisu

lek. wet. Daniel Płaczkowski

Specjalista chorób psów i kotów

Prowadzi Gabinet Weterynaryjny ARGO przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie. Absolwent Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, ponad 15 lat praktyki klinicznej.

607 625 935 · argowet@op.pl

Usługi weterynarza w Częstochowie – Gabinet ARGO