Uszkodzenie rogówki u psa: jak je rozpoznać i co zrobić, zanim dojedziesz do lekarza
Opublikowano · Gabinet Weterynaryjny ARGO
Uszkodzenie rogówki u psa to zadrapanie albo ubytek w przezroczystej warstwie na przodzie oka, cieńszej niż 1 mm. Zdradza je zwykle mrużenie jednego oka, łzawienie i tarcie pyska łapą. Takie oko trzeba pokazać lekarzowi tego samego dnia, bo drobną rysę widać dopiero po zabarwieniu fluoresceiną.
Rogówka to szyba oka, a szybę łatwo porysować
Rogówka jest przezroczysta, nie ma naczyń krwionośnych i ma bardzo dużo zakończeń nerwowych. Dlatego nawet płytka ryska boli psa mocno, choć z daleka oko wygląda prawie normalnie. Na stronie naszej okulistyki weterynaryjnej w Częstochowie piszemy wprost, że to struktura oka najbardziej narażona na urazy mechaniczne.
Najczęstsze przyczyny są banalne:
- kocie pazury, czyli zabawa albo kłótnia z domowym kotem;
- gałęzie, krzaki i suche trawy, przez które pies przedziera się w biegu, choćby w Lesie Aniołowskim czy na łąkach nad Wartą;
- ciało obce pod powieką, które przy każdym mrugnięciu trze rogówkę od środka;
- rzęsy rosnące w złą stronę albo podwinięta powieka;
- zbyt suche oko, w którym nabłonek łatwiej się złuszcza.
Uraz, który zaczął się od zwykłego zadrapania, może się zakazić i pogłębić. Wtedy mówimy o owrzodzeniu rogówki. To już stan, który wymaga szybkiego leczenia: nieleczony może skończyć się perforacją gałki ocznej i trwałą utratą wzroku.
Objawy uszkodzenia rogówki u psa
Pies nie powie, że go kłuje w oku. Pokaże to zachowaniem, i to zwykle po jednej stronie. Porównaj oba oczy w dobrym świetle. Różnica między lewym a prawym to najprostszy test, jaki możesz zrobić w domu.
- mrużenie albo całkowite zamykanie jednego oka;
- częste mruganie, unikanie jasnego światła, chowanie się w cień;
- obfite łzawienie, a później śluzowa lub ropna wydzielina;
- zaczerwienienie białka i spojówek;
- tarcie oka łapą, pocieranie pyskiem o dywan albo kanapę;
- biaława, niebieskawa lub szara plamka na powierzchni oka, oko traci połysk.
Każdy z tych objawów jest na naszej liście sygnałów, z którymi nie warto czekać do następnego dnia roboczego. Zmętnienie, które pojawiło się nagle, i oko, którego pies w ogóle nie otwiera, to powód, żeby zadzwonić od razu.
Co możesz zrobić w domu, a czego lepiej nie robić?
W domu nie da się sprawdzić, jak głęboka jest rana. Możesz za to zadbać, żeby do wizyty się nie pogłębiła.
- Nie pozwól psu trzeć oka. Najlepiej sprawdza się kołnierz ochronny. Jeśli go nie masz, pilnuj psa i odciągaj łapę od pyska.
- Jeśli w kąciku oka widać luźne źdźbło albo piasek, możesz delikatnie przepłukać oko letnią solą fizjologiczną z jednorazowej ampułki. Niczego nie wyciągaj palcami ani patyczkiem.
- Zapisz, kiedy zauważyłeś objaw i co mogło go wywołać: kot, spacer w zaroślach, zabawa z innym psem. Lekarzowi bardzo to pomaga.
Czego nie robić. Nie zakraplaj kropli, które zostały w apteczce po poprzednim leczeniu, zwłaszcza takich ze sterydem w składzie. Steryd spowalnia gojenie rogówki i przy otwartej ranie może ją pogłębić. Nie sięgaj też po krople dla ludzi: część składników jest dla psów i kotów toksyczna, więc bez konsultacji z lekarzem nie podawaj żadnych preparatów okulistycznych z ludzkiej apteczki. Herbata i rumianek tylko podrażnią oko i zabrudzą je drobinkami.
Oko pogorszyło się w ciągu kilku godzin? Zadzwoń pod 607 625 935 i opisz, co widzisz. Powiemy, kiedy przyjechać.
Jak lekarz sprawdza, czy rogówka jest uszkodzona
Płytkiej rysy często nie widać nawet z bliska. Dlatego w Gabinecie ARGO wykonujemy barwienie fluoresceiną. Lekarz nanosi na rogówkę specjalny barwnik i ogląda oko pod lampą z filtrem kobaltowym. Barwnik zatrzymuje się tam, gdzie brakuje nabłonka, i miejsce urazu zaczyna świecić na zielono.
Rogówka psa składa się z 4 warstw: nabłonka, zrębu, błony Descemeta i śródbłonka. Zdrowy nabłonek barwnika nie przyjmuje, odsłonięty zrąb chłonie go od razu. Stąd wiadomo, czy uraz skończył się na powierzchni, czy sięga głębiej.
To badanie pokazuje kilka rzeczy naraz:
- czy w ogóle jest ubytek, także taki niewidoczny gołym okiem;
- jak duży jest i jak głęboko sięga;
- czy drożne są kanaliki łzowe, gdy oko mocno łzawi.
Badania przeprowadza lek. wet. Daniel Płaczkowski. O tym, jak leczyć konkretne oko, decyduje dopiero po obejrzeniu go i zabarwieniu. Płytka rysa i głębokie owrzodzenie wymagają zupełnie innego postępowania, a z daleka, ze zdjęcia czy z opisu przez telefon, ich nie rozróżnimy. W gabinecie leczymy zapalenia i owrzodzenia rogówki, a także jej choroby przewlekłe.
Psy krótkopyskie i owczarki wymagają większej uwagi
U psów z wypukłymi oczami ryzyko uszkodzenia rogówki jest szczególnie wysokie. Chodzi o mopsy, buldogi, shih tzu i pekińczyki. Ich oko wystaje bardziej, a powieka nie zawsze dobrze je zakrywa, więc łatwiej o zadrapanie, a rogówka częściej wysycha. U takiego psa każde mrużenie traktuj poważnie, nawet jeśli wczoraj wszystko było w porządku.
Osobna sprawa to owczarki niemieckie. U nich zdarza się pannus, czyli przewlekłe pigmentowe zapalenie rogówki. Zaczyna się po cichu, od różowawego lub ciemnego nalotu przy brzegu rogówki, i bez leczenia powoli zachodzi na całe oko. Tu nie ma urazu, a mimo to rogówka zmienia wygląd. Nalot, którego wcześniej nie było, też jest powodem do wizyty.
Dlaczego z okiem psa nie czeka się do poniedziałku?
Godziny mają tu znaczenie.
Zakażona rana rogówki potrafi się szybko pogłębić. Im wcześniej zostanie zbadana, tym większa szansa, że skończy się na prostym leczeniu, a nie na walce o samo oko. Rokowanie zawsze ocenia lekarz po badaniu i nikt uczciwy nie obieca go przez telefon.
Gabinet przyjmuje od poniedziałku do piątku w godzinach 10:00-18:00, w soboty 10:00-13:00. W niedzielę jest nieczynny. Jeśli oko psa nagle mętnieje albo pies nie daje go dotknąć w niedzielę, szukaj lecznicy z dyżurem całodobowym. Jedziesz z Blachowni, Kłobucka, Konopisk, Mykanowa, Poczesnej albo Rędzin? Zadzwoń przed wyjazdem, żeby ustalić godzinę i nie czekać na miejscu. Inne sytuacje, przy których nie warto zwlekać, opisaliśmy we wpisie o sygnałach, z którymi pilnie jedzie się do weterynarza.

Autor wpisu
lek. wet. Daniel Płaczkowski
Specjalista chorób psów i kotów
Prowadzi Gabinet Weterynaryjny ARGO przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie. Absolwent Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, ponad 15 lat praktyki klinicznej.
Najczęstsze pytania
Czy uszkodzona rogówka może zagoić się sama?
Bardzo płytkie otarcie czasem goi się bez większego leczenia, ale w domu nie odróżnisz go od owrzodzenia, które się pogłębia. Dopiero barwienie fluoresceiną pokazuje, z czym masz do czynienia. Dlatego oko, które boli dłużej niż kilka godzin, pokaż lekarzowi.
Mam w domu krople do oczu po poprzednim leczeniu psa. Mogę ich użyć?
Nie bez pytania lekarza. Krople dobiera się do konkretnej zmiany, a niektóre, zwłaszcza ze sterydem, przy otwartej ranie rogówki szkodzą. Zrób zdjęcie opakowania i pokaż je na wizycie albo przeczytaj skład przez telefon.
Czym różni się uszkodzenie rogówki od zapalenia spojówek?
Przy zapaleniu spojówek zwykle czerwienieją oba oczy, a pies rzadko je zaciska. Uszkodzona rogówka boli mocniej, najczęściej po jednej stronie, i pies przymyka to oko. Objawy potrafią się mieszać, więc rozstrzyga badanie. Więcej o innych chorobach oczu przeczytasz we wpisie o tym, kiedy oczy psa lub kota wymagają specjalisty.
Jak dojechać do gabinetu z psem, który nie otwiera oka?
Gabinet ARGO jest przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie, z parkingiem przy budynku. Tramwajem dojedziesz liniami 1, 2 i 5 do przystanku al. Wolności lub Dworzec PKP, stamtąd to około 5 minut pieszo. Wszystkie dane są na stronie kontaktu z Gabinetem ARGO.
Pies mruży oko albo widzisz na nim mętną plamkę? Zadzwoń pod 607 625 935, opisz objawy i umów badanie oka w Gabinecie ARGO. W nagłych przypadkach prosimy o kontakt telefoniczny.