Zwichnięcie rzepki u psa: objawy, stopnie i kiedy potrzebna jest operacja

Opublikowano · Gabinet Weterynaryjny ARGO

Zwichnięcie rzepki u psa opisuje się w czterech stopniach, od I do IV. Typowy obraz to pies, który nagle przebiega kilka kroków na trzech łapach, a potem znów biegnie normalnie. Najczęściej dotyczy małych ras. W stopniu III i IV jedynym skutecznym leczeniem jest operacja, a po niej większość psów wraca do aktywności w 4-8 tygodni.

Mały pies o jasnej, kręconej sierści siedzi na żółtym tle, rasa narażona na zwichnięcie rzepki
Małe psy o drobnej budowie to najczęstsi pacjenci z problemem rzepki.

Czym jest zwichnięcie rzepki u psa i których psów dotyczy

Rzepka to mała kość z przodu kolana. W zdrowym stawie przesuwa się w rowku na końcu kości udowej, w górę i w dół, przy każdym zgięciu łapy. Przy zwichnięciu (po łacinie luxatio patellae) rzepka wyskakuje z tego rowka na bok. To boli, pies zaczyna kuleć, a staw kolanowy z czasem się niszczy, bo chrząstka ściera się tam, gdzie nie powinna.

To jedno z najczęstszych schorzeń ortopedycznych u małych ras psów: yorkshire terrierów, chihuahua, pomeranianów, pudli miniaturowych. Jeśli masz takiego psa, dobrze znać pierwsze sygnały, zanim kolano zacznie się zmieniać. U małych psów rzepka wypada zwykle do środka kolana. Problem bywa wrodzony, związany z budową kończyny, ale może też pojawić się po urazie, na przykład po źle wymierzonym skoku z kanapy.

Duże psy też mają kłopoty z kolanami, ale u nich częściej chodzi o zerwanie więzadła krzyżowego albo o biodra. O tym drugim przeczytasz w tekście o dysplazji bioder u psa.

Pies podskakuje na trzech łapach. Jak to wygląda w domu

Opiekunowie opisują to bardzo podobnie. Pies biegnie po trawie, nagle podkurcza tylną łapę i przez kilka kroków skacze na trzech. Czasem wyciąga łapę do tyłu, jakby się przeciągał, i po chwili wraca do normalnego biegu, jakby nic się nie stało. To moment, w którym rzepka wyskakuje i wskakuje z powrotem na miejsce.

Inne sygnały, na które warto zwrócić uwagę:

Takie objawy mogą mieć też inne przyczyny, więc rozpoznanie stawia lekarz po zbadaniu kolana. Objaw, który pojawia się na kilka sekund, rzadko widać na stole w gabinecie. Dlatego krótki film nagrany telefonem podczas spaceru bardzo się przydaje.

Cztery stopnie zwichnięcia rzepki

Lekarz ocenia, jak łatwo rzepka wychodzi z rowka i czy sama wraca. Służy do tego czterostopniowa skala Putticka, z której korzysta też nasza chirurgia weterynaryjna w Częstochowie. W uproszczeniu wygląda to tak:

StopieńCo się dzieje z rzepkąCo zwykle widzi opiekun
Ida się ją palcami zepchnąć na bok, po puszczeniu sama wracaczęsto nic, czasem pojedyncze podskoki
IIwyskakuje sama przy ruchu i wraca, gdy pies wyprostuje łapęokresowe skakanie na trzech łapach
IIIprzez większość czasu jest poza rowkiem, nastawiona ręcznie znów wypadastała lub częsta kulawizna
IVstale poza rowkiem, nie daje się nastawićpies chodzi ze zgiętymi kolanami, kończyna bywa zniekształcona

Stopień ocenia się dla każdej łapy osobno. Zdarza się, że jedno kolano ma stopień I, a drugie III. Często pomocne jest też zdjęcie RTG, które pokazuje ustawienie kości i zmiany w stawie. Kiedy lekarz zleca takie badanie, opisaliśmy w tekście o tym, kiedy zrobić psu RTG.

Kiedy zwichnięta rzepka wymaga operacji?

W zaawansowanych przypadkach, czyli w stopniu III i IV skali Putticka, interwencja chirurgiczna jest jedynym skutecznym leczeniem. Rzepka, która przez większość czasu leży poza rowkiem, nie ma gdzie wrócić, dopóki rowek i oś kończyny zostają takie same.

Przy stopniu I i II decyzja zależy od tego, co lekarz zobaczy w badaniu. Liczy się, jak często pies kuleje, ile ma lat, ile waży i czy w stawie widać już zmiany. Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich psów z tym samym stopniem. Wczesny zabieg daje szansę, że staw nie zdąży się zniszczyć i pies uniknie bolesnego zwyrodnienia. Każdy miesiąc, w którym rzepka trze o kość poza rowkiem, to więcej zniszczonej chrząstki.

Jeśli Twój pies podskakuje na trzech łapach coraz częściej, nie czekaj, aż przestanie stawać na łapie. Umów wizytę i weź ze sobą film. To pozwoli ustalić, czy na razie wystarczy obserwacja, czy trzeba planować zabieg.

Dwóch chirurgów w czepkach i maseczkach operuje pod lampą na sali zabiegowej
Repozycję rzepki wykonuje się w znieczuleniu ogólnym, z monitorowaniem parametrów życiowych.

Jak wygląda repozycja rzepki w gabinecie ARGO

Operacja polega na pogłębieniu rowka rzepkowego, korekcji osi kończyny i stabilizacji stawu. Chodzi o to, żeby rzepka miała gdzie leżeć i żeby nic jej z tego miejsca nie ściągało. Zabieg wykonuje lek. wet. Daniel Płaczkowski, specjalista chorób psów i kotów.

Zanim zapadnie decyzja o terminie, pies przechodzi kwalifikację:

  1. badanie kliniczne, z osłuchaniem serca i płuc;
  2. badania krwi, morfologia i biochemia, które pokazują, czy pies bezpiecznie zniesie znieczulenie;
  3. RTG, bo przed zabiegami ortopedycznymi ocenia się ustawienie kości (więcej o samym badaniu na stronie RTG i USG zwierząt);
  4. rozmowa z Tobą o ryzyku i o planie na czas po operacji.

W dniu zabiegu pies przychodzi na czczo: 8-12 godzin bez jedzenia, wodę może pić do 2 godzin przed operacją. Znieczulenie jest ogólne, a przez cały czas monitorujemy ciśnienie krwi, saturację, EKG i temperaturę ciała.

Pierwsze tygodnie po operacji rzepki

Po zabiegu pies zostaje w gabinecie do pełnego wybudzenia. Do domu dostajesz pisemną instrukcję: jakie leki, jaka dieta, jak bardzo ograniczyć ruch i kiedy przyjść na kontrolę. Jeśli po powrocie coś Cię zaniepokoi, dzwonisz do gabinetu.

Na co dzień najtrudniejsze bywa powstrzymanie psa, który po kilku dniach czuje się lepiej i chce biegać. Pomaga mały kojec albo jeden pokój bez kanapy, z matą antypoślizgową na śliskiej podłodze. Na spacery pies wychodzi na smyczy, a schody i wskakiwanie na meble odpadają, dopóki lekarz na to nie pozwoli. Z Blachowni, Kłobucka czy Konopisk wieziesz psa do domu autem, więc połóż go na kocu, żeby nie wyskakiwał z bagażnika.

Po repozycji rzepki większość psów wraca do normalnej aktywności w ciągu 4-8 tygodni. Dokładny plan dostajesz na piśmie, bo zależy od zakresu zabiegu i od samego psa. Szerzej o tym, jak opiekun poznaje moment na zabieg u chirurga, piszemy we wpisie chirurg weterynarz w Częstochowie.

lek. wet. Daniel Płaczkowski

Autor wpisu

lek. wet. Daniel Płaczkowski

Specjalista chorób psów i kotów

Prowadzi Gabinet Weterynaryjny ARGO przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie. Absolwent Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, ponad 15 lat praktyki klinicznej.

607 625 935 · argowet@op.pl

Najczęstsze pytania

Rzepka sama wskoczyła na miejsce. Czy problem minął?

Nie. To, że rzepka wraca po kilku krokach, jest właśnie cechą niższych stopni zwichnięcia. Staw dalej jest niestabilny i przy kolejnych epizodach chrząstka się ściera. Pokaż psa lekarzowi, nawet jeśli w gabinecie chodzi normalnie.

Czy zwichnięcie rzepki boli psa?

Tak, wyskakująca rzepka powoduje ból, a z czasem dochodzi ból zmienionego stawu. Pies często go nie okazuje piszczeniem. Częściej widać, że oszczędza łapę, mniej skacze i szybciej się męczy. Nie podawaj mu leków przeciwbólowych dla ludzi, część z nich jest dla psów groźna.

Czy przed operacją rzepki trzeba robić badania krwi?

Tak. Przed każdym zabiegiem w gabinecie ARGO robimy morfologię i biochemię. To obowiązkowy element kwalifikacji, bo pokazuje, czy pies bezpiecznie zniesie znieczulenie ogólne.

Ile kosztuje operacja zwichniętej rzepki?

Cena zależy od zakresu zabiegu oraz od stanu zdrowia psa, dlatego podajemy ją po ocenie pacjenta. O wycenę zapytaj pod numerem 607 625 935 albo na wizycie w gabinecie.

Twój pies podskakuje na trzech łapach albo przestał wskakiwać na kanapę? Zadzwoń pod 607 625 935 lub 34 368 39 26 i umów konsultację. Gabinet Weterynaryjny ARGO przyjmuje przy Alei Armii Krajowej 12/30 w Częstochowie, od poniedziałku do piątku w godzinach 10-18, w soboty 10-13.